Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε από την Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) κατά την υλοποίηση του Έργου «Πυλώνες Ανάπτυξης» το οποίο πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027» με τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ. Η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία αλλά και την αναγκαιότητα του ψηφιακού μετασχηματισμού στην επιχειρηματική κοινότητα της Κύπρου.
Η Κύπρος, ιδιαίτερα μετά την ένταξη της χώρας στην ευρωπαϊκή ένωση, αποτελεί κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας η οποία βρίσκεται σε διαδικασία συνεχούς ψηφιακής μετάβασης. Σε ένα ολοένα πιο ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον, η έκταση της ψηφιακής μετάβασης και ο βαθμός στον οποίο θα υιοθετηθούν οι απαραίτητες ψηφιακές τεχνολογίες και οργανωσιακές αλλαγές θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό την ικανότητα των επιχειρήσεων να αντεπεξέλθουν. Η ΟΕΒ ως θεσμικός φορέας εκπροσώπησης των επιχειρήσεων, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή διαμόρφωσης πολιτικής για την ψηφιακή μετάβαση, ενώ δεν μπορεί να παραμένει ανεπηρέαστη από τις τάσεις που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η επιχειρηματική δραστηριότητα. Η στασιμότητα σε ένα κόσμο που μεταβάλλεται συνεχώς δημιουργεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα και είναι επιζήμια. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, είτε αφορά την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, είτε την ψηφιακή καινοτομία, είτε οργανωτική αλλαγή, αποτελεί προτεραιότητα για κάθε οργανισμό που αντιλαμβάνεται το παρόν και εστιάζει προς το μέλλον. Η διαδικασία ψηφιακής μετάβασης πρέπει να εντατικοποιηθεί ώστε να διατηρηθεί και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και της οικονομίας.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αναδύεται ως ορόσημο σε μια εποχή όπου η τεχνολογία καθορίζει τον ρυθμό της εξέλιξης σε όλους τους τομείς της κοινωνίας και της οικονομίας. Με την ψηφιοποίηση των διαδικασιών και των επιχειρησιακών μοντέλων, οι επαγγελματίες και επιχειρήσεις, βρίσκονται αντιμέτωποι με την αναγκαιότητα απόκτησης και ενίσχυσης ψηφιακών δεξιοτήτων. Έτσι, οι ψηφιακές δεξιότητες, συνιστούν κεντρικό πυλώνα για την επιτυχή πλοήγηση μέσα στον σύγχρονο ψηφιακό χώρο. Από την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων έως την αποδοτική ανταπόκριση σε προκλήσεις, οι ψηφιακές δεξιότητες αποτελούν το κλειδί για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και την προαγωγή της καινοτομίας στις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί κρίσιμη πτυχή στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η παγκόσμια κρίση Covid-19 επισήμανε την ανάγκη για συντονισμένη ανταπόκριση που θα επιφέρει οφέλη στην κοινωνία και στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στο μακροπρόθεσμο επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ψηφιακές λύσεις αναδύονται ως ευκαιρίες, αποτελώντας αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας ανάκαμψης της ΕΕ και της διασφάλισης της ανταγωνιστικής της θέσης στην παγκόσμια οικονομία.
Η επιτυχής υλοποίηση αυτών των στρατηγικών, όπως αναμένεται, εξαρτάται από το ανθρώπινο δυναμικό που διαχειρίζεται αυτήν τη μετασχηματιστική διαδικασία. Επομένως, τα στελέχη των επιχειρήσεων καλούνται να επιτύχουν αυτό τον υψηλό στόχο, φέρνοντας στο προσκήνιο τις αναγκαίες δεξιότητες προκειμένου να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεών τους.
Η μελέτη αφ’ ενός εξετάζει τις ανάγκες που υπάρχουν και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του ψηφιακού μετασχηματισμού, και αφ΄εταίρου την ουσιαστική σημασία των ψηφιακών δεξιοτήτων για τους/τις εργαζομένους/ες (διευθυντικά και διοικητικά στελέχη) των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα. Η ικανότητα των επιχειρήσεων να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής είναι στενά συνδεδεμένη με το πόσο αποτελεσματικά οι εργαζόμενοι/ες τους ανταποκρίνονται στις αλλαγές και χειρίζονται τις ψηφιακές τεχνολογίες. Επομένως, η ανάπτυξη και ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων εμφανίζεται ως κρίσιμη παράμετρος για την αειφόρο ανάπτυξη και επιτυχία των επιχειρήσεων στην εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Οι κοινωνικοί εταίροι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η αγορά εργασίας και συνδράμουν, στα πλαίσια του κοινωνικού διαλόγου, στον καθορισμό ρυθμίσεων και πολιτικών που σχετίζονται με αυτή. Ως κοινωνικός εταίρος, η ΟΕΒ στοχεύει να αξιοποιήσει τα ευρήματα της έρευνας προς όφελος της επιχειρηματικής κοινότητας:
- προάγοντάς τα στα πλαίσια του κοινωνικού διαλόγου και ιδιαίτερα για την προώθηση μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό και οικονομία,
- προωθώντας τις εκπαιδευτικές ανάγκες που διαπιστώνονται στις διάφορες επιτροπές που συμμετέχει ως θεσμικός φορέας, και
- υλοποιώντας στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης τα οποία οδηγούν σε αναβάθμιση (upskilling) των δεξιοτήτων των εργαζομένων και κάλυψη των αναγκών των επιχειρήσεων.
Στα πλαίσια του θεσμικού της ρόλου ως κοινωνικός εταίρος, η ΟΕΒ θα αξιοποιήσει τα ευρήματα της έρευνας για χάραξη πολιτικής και υποβολής εμπεριστατωμένων εισηγήσεων στα πλαίσια του κοινωνικού διαλόγου. Μέσα από την πολυσχιδή δραστηριότητα που αναπτύσσει, και έχοντας ως στόχο την βέλτιστη εξυπηρέτηση και την καλλιέργεια ενός ευνοϊκού κλίματος για τις επιχειρήσεις, η ΟΕΒ θα προωθήσει τις εκπαιδευτικές ανάγκες που απορρέουν από τα ευρήματα της έρευνας σε όλες τις σχετικές με την εκπαίδευση και κατάρτιση επιτροπές και σώματα που συμμετέχει. Περαιτέρω, ως εκπαιδευτικός φορέας η ΟΕΒ θα προσφέρει προς τα Μέλη της στοχευμένη κατάρτιση που να ανταποκρίνεται στις διαπιστωμένες ανάγκες.
Ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων στον κοινωνικό διάλογο και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο μπορούν να έχουν θετική επίδραση στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και εργασιακών ρυθμίσεων, με ουσιαστικό αντίκρισμα για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία ευρύτερα. Η βελτίωση της θεσμικής ικανότητας των κοινωνικών εταίρων να επιτελούν την αποστολή τους, περιλαμβανομένης και της βελτίωσης που προκύπτει μέσα από το ψηφιακό μετασχηματισμό ενισχύει τον κοινωνό διάλογο και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, συνδράμει στην δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που υιοθετεί και να αφομοιώνει, με τις κατάλληλες προσαρμογές, τις αναπόδραστες αλλαγές που προκύπτουν λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας.
